{"id":465,"date":"2022-06-20T20:00:31","date_gmt":"2022-06-20T20:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/?p=465"},"modified":"2022-06-24T07:42:15","modified_gmt":"2022-06-24T07:42:15","slug":"agricoltura-biodinamica-no-grazie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/","title":{"rendered":"Agricoltura biodinamica? No grazie."},"content":{"rendered":"<h2>Cos&#8217;\u00e8 l&#8217;agricoltura biodinamica?<\/h2>\n<p><span data-contrast=\"none\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"n3VNCb KAlRDb alignleft\" src=\"https:\/\/www.associazionecamelot.org\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/agricoltura_biodinamica.png\" alt=\"Agricoltura Biodinamica \" width=\"360\" height=\"249\" data-noaft=\"1\"><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-contrast=\"none\">Per agricoltura biodinamica si intende un metodo \u201csostenibile\u201d che cerca di preservare le interrelazioni tra suolo, flora e fauna in modo olistico.<\/span><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-contrast=\"none\">Questo tipo di agricoltura \u00e8 stato sviluppato dal filosofo <a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Rudolf_Steiner\"><strong>Rudolf Steiner<\/strong><\/a> negli anni \u201920. Venne inventato in risposta alle domande poste dagli agricoltori sul degrado del suolo e sulla scarsa salute delle colture e del bestiame.<\/span><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/span><span data-contrast=\"none\">L\u2019agricoltura biodinamica \u00e8 spesso definita come <\/span><b><span data-contrast=\"none\">un approccio spirituale-etico-ecologico<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">&nbsp;all\u2019agricoltura, alla produzione alimentare e alla nutrizione.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Spesso \u00e8 considerata una<\/span><b><span data-contrast=\"auto\"> versione estremizzata del biologico. <\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">L\u2019agricoltura biologica si differenzia da quella biodinamica principalmente per essere riconosciuta a livello legislativo sia in Italia che in Europa.<\/span><\/b><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">L\u2019agricoltura biodinamica <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">segue i cicli lunari e i segni zodiacali<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, sia per la semina che per i lavori nei campi.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Questa visione comporta il <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">divieto di usare OGM, concimi chimici e pesticidi. <\/span><\/b>Sono c<span data-contrast=\"auto\">omprese nel divieto le sostanze consentite nel biologico quali rame e acido citrico. \u00c8 invece permesso l\u2019uso di <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">particolari preparati a base di erbe e minerali<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, da irrorare sulle piante. Nell&#8217;agricoltura biodinamica&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">non esistono piante infestanti<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> da eliminare, perch\u00e9 tutte sono considerate \u201cutili\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Altro nodo cruciale \u00e8 l\u2019utilizzo dei&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">preparati biodinamici<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;che avrebbero lo scopo di fertilizzare il suolo e trasferire <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">forze cosmiche<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> e <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">soprannaturali <\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">alla terra. Su questa pratica, che palesa il <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">misticismo<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> del biodinamico, si concentrano le principali&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">critiche della scienza<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">.&nbsp;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Steiner propone&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">nove preparati<\/span><\/b>,&nbsp;specificandone i metodi di produzione e il loro utilizzo.&nbsp;<span data-contrast=\"auto\">Il pi\u00f9 noto \u00e8 il <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">cornoletame.<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;Le procedure sono concettualmente simili a quelle previste nell\u2019<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">omeopatia. <\/span><\/b>O<span data-contrast=\"auto\">gni preparato \u00e8 destinato ad un determinato compito e le dosi risultano minime rispetto alla massa dell\u2019organismo da trattare.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3 aria-level=\"2\">Anche il parlamento boccia i sostenitori del biodinamico<\/h3>\n<p aria-level=\"2\"><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-contrast=\"auto\">D<\/span><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-contrast=\"none\">opo una dura battaglia dentro e fuori il Parlamento, <\/span><b style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\"><span data-contrast=\"none\">la Camera ha bocciato i sostenitori del cornoletame.&nbsp;<\/span><\/b><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-contrast=\"none\">Corni di vacca riempiti di letame, vesciche di cervi o carcasse di ratti applicati ai terreni in base alle fasi della luna con l\u2019obiettivo di renderli fertili. Le teorie di Steiner per un\u2019agricoltura in armonia con la natura secondo alcuni, stregoneria senza basi scientifiche secondo altri. Il Parlamento ha preso la sua posizione, eliminando ufficialmente il tema controverso dalla <a href=\"https:\/\/www.ilsole24ore.com\/art\/agricoltura-biologica-ddl-camera-ecco-cosa-prevede-e-perche-ha-acceso-polemiche-AEwfJpCB\">legge sull\u2019agricoltura bio<\/a>, decretando cos\u00ec la vittoria a favore della comunit\u00e0 scientifica.<\/span><span style=\"font-size: revert; color: initial; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, Oxygen-Sans, Ubuntu, Cantarell, 'Helvetica Neue', sans-serif;\" data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:40,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2 aria-level=\"2\">E&#8217; prevista una certificazione, ma mancano le basi scientifiche<\/h2>\n<p><span data-contrast=\"none\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-461 size-medium\" src=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/biodynamic-g08d6e5c14_1920-225x300.jpg\" alt=\"corni letame agricoltura biodinamica\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/biodynamic-g08d6e5c14_1920-225x300.jpg 225w, https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/biodynamic-g08d6e5c14_1920-768x1024.jpg 768w, https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/biodynamic-g08d6e5c14_1920-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/biodynamic-g08d6e5c14_1920.jpg 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/>Questo tipo di approccio offre vantaggi, ma molti di essi <\/span><b><span data-contrast=\"none\">non sono ancora stati provati a livello scientifico.<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;Come mai?<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Anche per l&#8217;agricoltura biodinamica esiste un marchio di riferimento. Nella fattispecie, si pu\u00f2 parlare di una duplice certificazione. Questi prodotti, devono essere certificati secondo le linee guida dell\u2019agricoltura biologica, oltre a possedere lo <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">standard internazionale che fa capo solo a <a href=\"https:\/\/demeter.it\/demeter-international\/\">Demeter International<\/a><\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">. L\u2019attestato <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">viene rilasciato dietro pagamento da questa associazione privata.&nbsp;<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;La Demeter International per\u00f2, non fa riferimento ad un <\/span><a href=\"https:\/\/www.ilgiornaledelcibo.it\/nuovo-regolamento-biologico-ue\/\"><b><span data-contrast=\"auto\">regolamento europeo<\/span><\/b><\/a><span data-contrast=\"auto\"> o nazionale come nel caso del biologico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Una <\/span><strong><a href=\"https:\/\/journals.ashs.org\/horttech\/view\/journals\/horttech\/23\/6\/article-p814.xml#fn-1\">review<\/a><\/strong><span data-contrast=\"auto\"> del 2016 svolta sulle ricerche dell\u2019agricoltura biodinamica conclude che, al netto della limitata letteratura e dell\u2019<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">assenza di dati certi<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> a supporto dell\u2019efficacia dei preparati steineriani, <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">non si pu\u00f2 distinguere in modo misurabile il biodinamico dal biologico.<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;Pertanto, il primo <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">non dovrebbe essere raccomandato come metodo supportato da basi scientifiche<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">. Secondo l\u2019autrice gli studi, in qualche modo favorevoli al biodinamico, trascurano i fattori che smentiscono presunti vantaggi o benefici.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3>Ma l&#8217;agricoltura biodinamica, funziona?<\/h3>\n<p><span data-contrast=\"auto\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-462 size-medium\" src=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/tree-g90010af98_1280-300x159.jpg\" alt=\"paesaggio agricoltura biodinamica\" width=\"300\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/tree-g90010af98_1280-300x159.jpg 300w, https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/tree-g90010af98_1280-1024x542.jpg 1024w, https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/tree-g90010af98_1280-768x407.jpg 768w, https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/tree-g90010af98_1280.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>A questa domanda elementare, ma pi\u00f9 che lecita, si potrebbe rispondere che le produzioni biodinamiche sono del tutto <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">assimilabili a quelle biologiche. <\/span><\/b>Sono per\u00f2 anche<span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">pi\u00f9 costose<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> e <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">meno redditizie<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> sul piano quantitativo, ma in linea di massima preferibili all\u2019agricoltura convenzionale sul piano della qualit\u00e0 e dell\u2019ecologia. Per quanto riguarda i cibi biodinamici, se paragonati ai cibi biologici, <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">non \u00e8 giustificabile un prezzo tanto elevato<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, almeno seguendo le logiche della scienza. L\u2019unico aspetto significativo, soprattutto nell&#8217;ottica del rispetto dell\u2019ambiente e della salute, \u00e8 l\u2019<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">assenza di utilizzo di composti derivati dal rame<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, da anni al centro di dibattiti sulla loro riduzione o sostituzione nell\u2019ambito dell\u2019agricoltura biologica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">L&#8217;agricoltura biodinamica \u00e8 vista da molti come una <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">pseudoscienza<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> e questo contribuisce ad <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">una generale mancanza di accettazione<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> da parte del grande pubblico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3>Ulteriori svantaggi legati all&#8217;agricoltura biodinamica<\/h3>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ad incidere sui potenziali svantaggi rispetto alle pratiche agricole convenzionali,&nbsp;oltre ad un maggior lavoro necessario alla produzione, si aggiunge il fatto che l&#8217;agricoltura biodinamica, non \u00e8 favorevole alla meccanizzazione. \u00c8 quindi <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">molto difficile da praticare su larga scala.<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sicuramente l\u2019agricoltura biodinamica non ha un impatto ambientale negativo, ma bisogna tener ben presente che sono necessari <span style=\"font-weight: 600;\">pi\u00f9&nbsp;sforzi e pi\u00f9 tempo<\/span><\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;per curare la fattoria, ottenendo&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"none\">rese minori<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\"> al momento del raccolto e dovendo sostenere&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"none\">costi<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">&nbsp;pi\u00f9 alti all\u2019inizio della produzione.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">Le fattorie biodinamiche necessitano di&nbsp;<\/span><b><span data-contrast=\"none\">pi\u00f9 cura<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">, <\/span><b><span data-contrast=\"none\">tempo<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\"> e <\/span><b><span data-contrast=\"none\">ingegno<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\"> da parte dell\u2019agricoltore. C\u2019\u00e8 <\/span><b><span data-contrast=\"none\">pi\u00f9 lavoro<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\"> da fare attraverso i metodi sostenibili. Ne sono un esempio le relazioni tra gli elementi che devono essere continuamente monitorate e mantenute stabili. Elemento non presente in una fattoria \u201cindustriale\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Poich\u00e9 serve pi\u00f9 tempo, nell\u2019agricoltura biodinamica le rese hanno volumi ridimensionati. <\/span><b><span data-contrast=\"none\">La produzione di massa non si adatta quindi ai principi biodinamici<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">A causa delle rese pi\u00f9 basse e del <\/span><b><span data-contrast=\"none\">\u201cmaggior numero di mani\u201d <\/span><\/b>che compongono il personale della fattoria<span data-contrast=\"none\">, i consumatori devono pagare un <strong>prezzo pi\u00f9 alto<\/strong> per i prodotti.<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Il fatto che abbia delle rese inferiori rispetto all\u2019agricoltura tradizionale, rende l&#8217;agricoltura biodinamica meno sostenibile. Per produrre la stessa quantit\u00e0 di prodotto, c\u2019\u00e8 infatti bisogno di pi\u00f9 risorse dal punto di vista idrico, geologico ed economico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n<div class=\"wp-block-post-author\"><div class=\"wp-block-post-author__avatar\"><img alt='' src='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=48&#038;d=mm&#038;r=g' srcset='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&#038;d=mm&#038;r=g 2x' class='avatar avatar-48 photo' height='48' width='48' \/><\/div><div class=\"wp-block-post-author__content\"><p class=\"wp-block-post-author__byline\">Daniele Centra, Gioia Ingrassia<\/p><p class=\"wp-block-post-author__name\">sceglab_students<\/p><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cos&#8217;\u00e8 l&#8217;agricoltura biodinamica? Per agricoltura biodinamica si intende un metodo \u201csostenibile\u201d che cerca di preservare le interrelazioni tra suolo, flora e fauna in modo olistico.&nbsp;Questo &#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":463,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[59,61,63,62,19],"class_list":["post-465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esame","tag-agricoltura-biodinamica","tag-bio","tag-biodinamica","tag-biologico","tag-scienza"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Agricoltura biodinamica? No grazie. - Sceg Communication Marketing Lab<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"L&#039;agricoltura biodinamica \u00e8 una versione estremizzata del biologico. Corni di vacca, vesciche di cervi e stregoneria senza basi scientifiche.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Agricoltura biodinamica? No grazie. - Sceg Communication Marketing Lab\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"L&#039;agricoltura biodinamica \u00e8 una versione estremizzata del biologico. Corni di vacca, vesciche di cervi e stregoneria senza basi scientifiche.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sceg Communication Marketing Lab\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-20T20:00:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-24T07:42:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/unnamed-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"940\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"788\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"sceglab_students\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"sceglab_students\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"sceglab_students\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9aaefd9b65825505997b33d2541a6c54\"},\"headline\":\"Agricoltura biodinamica? No grazie.\",\"datePublished\":\"2022-06-20T20:00:31+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-24T07:42:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/\"},\"wordCount\":952,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/unnamed-1.png\",\"keywords\":[\"agricoltura biodinamica\",\"bio\",\"biodinamica\",\"biologico\",\"scienza\"],\"articleSection\":[\"Esame\"],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/\",\"name\":\"Agricoltura biodinamica? No grazie. - Sceg Communication Marketing Lab\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/unnamed-1.png\",\"datePublished\":\"2022-06-20T20:00:31+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-24T07:42:15+00:00\",\"description\":\"L'agricoltura biodinamica \u00e8 una versione estremizzata del biologico. Corni di vacca, vesciche di cervi e stregoneria senza basi scientifiche.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/unnamed-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/unnamed-1.png\",\"width\":940,\"height\":788,\"caption\":\"Immagine con frutta e verdura\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/2022\\\/06\\\/20\\\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Agricoltura biodinamica? No grazie.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/\",\"name\":\"Sceg Communication Marketing Lab\",\"description\":\"Just a lab site\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#organization\",\"name\":\"Scienze e culture enogastronomiche\",\"url\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/Pesca-Pennellate-Fotografia-Logo-3.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/Pesca-Pennellate-Fotografia-Logo-3.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Scienze e culture enogastronomiche\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9aaefd9b65825505997b33d2541a6c54\",\"name\":\"sceglab_students\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"sceglab_students\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/sceglab.uniroma3.it\\\/index.php\\\/author\\\/sceglab_students\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Agricoltura biodinamica? No grazie. - Sceg Communication Marketing Lab","description":"L'agricoltura biodinamica \u00e8 una versione estremizzata del biologico. Corni di vacca, vesciche di cervi e stregoneria senza basi scientifiche.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"Agricoltura biodinamica? No grazie. - Sceg Communication Marketing Lab","og_description":"L'agricoltura biodinamica \u00e8 una versione estremizzata del biologico. Corni di vacca, vesciche di cervi e stregoneria senza basi scientifiche.","og_url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/","og_site_name":"Sceg Communication Marketing Lab","article_published_time":"2022-06-20T20:00:31+00:00","article_modified_time":"2022-06-24T07:42:15+00:00","og_image":[{"width":940,"height":788,"url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/unnamed-1.png","type":"image\/png"}],"author":"sceglab_students","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"sceglab_students","Tempo di lettura stimato":"6 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/"},"author":{"name":"sceglab_students","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#\/schema\/person\/9aaefd9b65825505997b33d2541a6c54"},"headline":"Agricoltura biodinamica? No grazie.","datePublished":"2022-06-20T20:00:31+00:00","dateModified":"2022-06-24T07:42:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/"},"wordCount":952,"publisher":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/unnamed-1.png","keywords":["agricoltura biodinamica","bio","biodinamica","biologico","scienza"],"articleSection":["Esame"],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/","url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/","name":"Agricoltura biodinamica? No grazie. - Sceg Communication Marketing Lab","isPartOf":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/unnamed-1.png","datePublished":"2022-06-20T20:00:31+00:00","dateModified":"2022-06-24T07:42:15+00:00","description":"L'agricoltura biodinamica \u00e8 una versione estremizzata del biologico. Corni di vacca, vesciche di cervi e stregoneria senza basi scientifiche.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#primaryimage","url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/unnamed-1.png","contentUrl":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/unnamed-1.png","width":940,"height":788,"caption":"Immagine con frutta e verdura"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/2022\/06\/20\/agricoltura-biodinamica-no-grazie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Agricoltura biodinamica? No grazie."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#website","url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/","name":"Sceg Communication Marketing Lab","description":"Just a lab site","publisher":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#organization","name":"Scienze e culture enogastronomiche","url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Pesca-Pennellate-Fotografia-Logo-3.png","contentUrl":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Pesca-Pennellate-Fotografia-Logo-3.png","width":500,"height":500,"caption":"Scienze e culture enogastronomiche"},"image":{"@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/#\/schema\/person\/9aaefd9b65825505997b33d2541a6c54","name":"sceglab_students","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd5a05aca4d0264103aca9c9a67c0548d309db9ae3a3ff370ee9f956e6fce595?s=96&d=mm&r=g","caption":"sceglab_students"},"url":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/author\/sceglab_students\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=465"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":492,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465\/revisions\/492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sceglab.uniroma3.it\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}